ZAGOSPODAROWANIE MIENIA PO JEDNOSTKACH ARMII RADZIECKIEJ

Raport

 

Wojska Federacji Rosyjskiej opuściły Legnicę w połowie września 1993r. Od tego czasu miasto zagospodarowało prawie cały pozostawiony przez nie majątek. Na mapie Legnicy pojawiły się miejsca będące do tej pory białymi plamami, a miasto odzyskało swoje prawdziwe oblicze.

 

Jednostki rosyjskie na terenie miasta Legnicy zajmowały ok. 17 km². Na tej powierzchni znajdowało się ponad 1200 obiektów. Lotnisko, bazy magazynowe, szpitale, budynki koszarowe, obiekty oświatowe i sportowe oraz budynki mieszkalne należące do wojsk rosyjskich stanowiły 1/3 starej, secesyjnej, centralnej części miasta.

 

Koszarowiec, Al. Rzeczypospolitej (przy lotnisku)		Budynek, ul. Jaworzyńska 47  - obecnie SP 10
Skarb Państwa przejął łącznie 1.203 obiekty, w tym: 482 budynki mieszkalne, 721 obiektów niemieszkalnych. Z tej liczby na rzecz gminy Legnica przekazano łącznie 786 obiektów, w tym: 367 budynków mieszkalnych, 419 obiektów niemieszkalnych, w tym lotnisko, co stanowi 65,3% przejętych obiektów.		Lotnisko

 

Gmina stanęła więc przed wielkim wyzwaniem związanym z zagospodarowaniem odzyskanego mienia.

 

Było to zadanie pionierskie, ponieważ wcześniej żaden z samorządów nie miał do czynienia z problemem tego typu i na taką skalę. Brakowało również rozwiązań prawnych w tym zakresie.

 

Obiekty przejęte w różnym stanie technicznym, bardzo często zdewastowane, stanowiły nie lada problem. Zniszczona stolarka i instalacje, zasypane odpadami i zalane wodą piwnice, zaśmiecone poddasza, mieszkania i klatki schodowe, przeciekające dachy, brak osprzętu i armatury, to typowy ich obraz. Dodatkowy problem stanowiło lotnisko, którego teren był skażony i niebezpieczny ze względu na znajdujące się na nim materiały wybuchowe.

 

Posesja prywatna w trakcie remontu, ul. Okrzei		Wnętrze budynku koszarowego w chwili przejęcia

 

Zasadniczym celem jaki postawił sobie wówczas Zarząd Miasta Legnicy było ratowanie starej, często zabytkowej zabudowy, a w szczególności reprezentacyjnych obiektów mogących służyć jako obiekty użyteczności publicznej. Ogromnym zadaniem było powstrzymanie procesu degradacji środowiska naturalnego (0,5 mln m³ gruntu zanieczyszczonego związkami ropopochodnymi, zwłaszcza na lotnisku, gdzie przez okres czterech lat czerpano paliwo; prace na lotnisku są jeszcze kontynuowane). Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska umieściła w tamtym czasie likwidację zanieczyszczeń na legnickim lotnisku w grupie swoich zadań priorytetowych.

 

Ponadto Zarząd Miasta zdefiniował grupy odbiorców, do których głównie skierowany został projekt pn. “Zagospodarowanie mienia po wojskach Federacji Rosyjskiej”.

 

Uznano, że grupę tę mogą stanowić:

• osoby oczekujące na własne mieszkanie,
• przedsiębiorcy poszukujący zarówno obiektów na siedziby swoich firm, jak i frontu robót oraz zbytu na towary i usługi,
• instytucje kultury, oświaty, służby zdrowia i sportu oczekujące na własne siedziby oraz obiekty do prowadzenia działalności statutowej,
• bezrobotni oczekujący na utworzenie nowych miejsc pracy.

Od 1995r. Legnica brała udział w projekcie pn. “Tworzenie centrów konwersji dla efektywnego rozprzestrzeniania się i zastosowań know–how i ekspertyz demilitaryzacji – DEMCON”, utworzonym dla miast, w których znajdowały się radzieckie bazy wojskowe. W ramach realizacji projektu organizowane były spotkania robocze przedstawicieli 5 miast europejskich, na których uczestnicy wymieniali się informacjami dotyczącymi stanu technicznego baz wojskowych i planami ich zagospodarowania. Przekazywano informacje i doświadczenia jakie nabyto w trakcie rozwiązywania konkretnych problemów.

 

W związku z ogromnymi kosztami związanymi z zadaniem, jakie gmina Legnica wzięła na swoje barki, władze miasta podjęły działania zmierzające do pozyskania zewnętrznych źródeł finansowania procesu zagospodarowania mienia.

 

Większość prac rozbiórkowych (117 obiektów) przeprowadzono w zamian za odzysk materiałów budowlanych. Z budżetu miasta przeznaczono środki na kredyty dla osób, które podjęły się remontu mieszkań i części wspólnych budynków na własny koszt. Na remont Akademii Rycerskiej pozyskano środki z Funduszu Współpracy Polsko–Niemieckiej – dzięki poparciu niemieckiego miasta partnerskiego Wuppertal. Z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pozyskano środki na ratowanie zdegradowanego środowiska, w tym na utylizację zalegającego na lotnisku paliwa. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa remontuje i adaptuje do swoich potrzeb obiekty w tzw. “Czerwonych koszarach” dzięki środkom z budżetu państwa. Pozyskano również środki finansowe z Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, od Generalnego Konserwatora Zabytków oraz ze Strategicznego Programu Rządowego.

 

Dawne koszary, ul. Hutników - obecnie siedziba PWSZ

 

Po upływie dziesięciu lat miasto zagospodarowało ponad 95% przejętych od Skarbu Państwa obiektów, w tym:

 

1. Budynki mieszkalne

Zagospodarowanie przejętych na rzecz gminy Legnica 367 budynków mieszkalnych (2.984 mieszkania) przedstawia się następująco:

1. 20 budynków (766 mieszkań) przeznaczono na mieszkania komunalne,

2. 8 budynków (40 mieszkań) przeznaczono na mieszkania rotacyjne i zastępcze,

3. 205 budynków (1022 mieszkania) przeznaczono do sprzedaży w drodze przetargu. Wszystkie budynki zostały sprzedane. W tej grupie znalazło się 8 budynków typu “Leningrad”, które zostały sprzedane na rzecz tzw. małych spółdzielni mieszkaniowych. Spółdzielnie te wyremontowały obiekty, w wyniku czego uzyskano ponad 500 mieszkań. Szacuje się, iż koszty remontu wyniosły ok.12,0 mln zł,

4. 128 budynków (975 mieszkań) przeznaczono na tzw. remont własny wykonywany na koszt przyszłych najemców. Dotychczas rozliczono i sprzedano 123 całe budynki (933 mieszkania) oraz 23 mieszkania w czterech budynkach. Szacuje się, iż koszty remontu wyniosły ok. 30,0 mln zł,

5. 2 budynki (18 mieszkań) przeznaczono na cele niemieszkalne, tj. na potrzeby klubu sportowego – biura i hotel dla sportowców,

6. 2 budynki (13 mieszkań) z uwagi na katastrofalny stan techniczny oraz lokalizację niezgodną z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta przeznaczono do rozbiórki. Prace rozbiórkowe wykonano bez angażowania środków finansowych gminy, tj. w zamian za odzysk materiałów.